ΣΗΜΕΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

Το Φαράγγι του Μέσωνα

Το φαράγγι του Μέσωνα εκτείνεται στις βόρειες πλαγιές της Θρυπτής. Πρόκειται για ένα μικρό αλλά ιδιαίτερα εντυπωσιακό φαράγγι, μήκους περίπου 4 χιλιομέτρων, το οποίο συνδέει το υψίπεδο της Θρυπτής με την περιοχή του Καβουσίου. Αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της καρστικής μορφολογίας των ορεινών όγκων της Κρήτης, η οποία έχει δημιουργήσει περισσότερα από 300 φαράγγια στο νησί.
  
Η κοίτη του φαραγγιού είναι κατά τόπους αδιάβατη λόγω των τεχνικών καταβάσεων, ωστόσο ένα μονοπάτι διατρέχει την ορθοπλαγιά του. Το μονοπάτι αυτό είναι γνωστό ως «φράγκικο μονοπάτι» ή «μονοπάτι των Φράγκων» και αποδίδεται στην εποχή των Βενετών, μεταξύ του 13ου και του 17ου αιώνα. Πάνω στα ίχνη του αρχαίου αυτού δρόμου οι κάτοικοι του Καβουσίου κατασκεύασαν, την περίοδο 1955–1957, ένα μεγαλύτερο και ασφαλέστερο μονοπάτι, καθώς και ένα αρδευτικό κανάλι. Το κανάλι αυτό μετέφερε νερό από τις πηγές της Μυλωνιάς προς το χωριό Καβούσι, εξασφαλίζοντας την ύδρευση και την άρδευση των ελαιώνων στην παράκτια ζώνη.

Η περιοχή γύρω από το φαράγγι έχει και ιδιαίτερη ιστορική σημασία, καθώς συνδέεται με τον σημαντικό αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά. Ο λόφος του Αζοριά κατοικήθηκε από την Ύστερη Νεολιθική Εποχή έως και τον 5ο αιώνα π.Χ. και οι ανασκαφές έχουν φέρει στο φως τμήματα δημοσίων κτηρίων που χρησιμοποιούνταν για αποθήκευση, επεξεργασία τροφίμων, δημόσια εστίαση και λατρευτικές δραστηριότητες.
  
Πέρα από το ιστορικό και αρχαιολογικό του ενδιαφέρον, το φαράγγι του Μέσωνα ξεχωρίζει και για τη βιοποικιλότητά του.