ΣΗΜΕΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η περιοχή αντιπροσωπεύεται από ανθρακικά τεκτονικού καλύμματος ζώνης Τρίπολης ενώ η ευρύτερη περιοχή από την ενότητα των πλακωδών ασβεστόλιθων και την ενότητα των φυλλιτών – χαλαζιτών. 

Το μέγιστο υψόμετρο της περιοχής είναι τα 180 μ. και βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα (ημιορεινή λοφώδης ζώνη). Βόρεια και δυτικά της περιοχής υπάρχει θάλασσα που καθορίζει την παράκτια ζώνη ενώ στα ανατολικά ο κάμπος του Καβουσίου (πεδινή ζώνη). 

Σύμφωνα με τον Μετεωρολογικό Σταθμό Σητείας, χαρακτηριστικά γνωρίσματα της περιοχής μελέτης αποτελούν το ζεστό καλοκαίρι, οι ισχυροί άνεμοι και η μακρά περίοδος βροχοπτώσεων (από το φθινόπωρο έως τον Μάρτιο). Ο πιο ψυχρός μήνας είναι ο Ιανουάριος ενώ οι μέσες θερμοκρασίες του χειμώνα και του καλοκαιριού ταυτίζονται με όσα ειπώθηκαν παραπάνω για τις κλιματικές συνθήκες του νομού. 

Η βλάστηση που κυριαρχεί στην περιοχή είναι χασμοφυτική βράχων και φαραγγιών, βλάστηση σε δολομίτες (κορυφή Αφέντης), φρύγανα, δάσος τραχείας πεύκης, αμπελώνες και αζωνική βλάστησης κατά μήκος ρεμάτων (http://votaniki.gr/). Χαρακτηριστικά είναι οι γκρεμοί, το φαράγγι του Χα και κυριαρχούν οι ασβεστόλιθοι στην περιοχή. Ανάμεσα στις πλαγιές των βουνών σχηματίζονται μικρές κοιλάδες και λιβάδια που καλλιεργούνται αμπέλια. Στην περιοχή παρατηρείται έντονη κτηνοτροφική και περιορισμένη τουριστική δραστηριότητα. Τον Μάρτιο του 2011 η περιοχή καθορίστηκε ως SAC (Special Areas of Conservation). 

Περιοχές Δικτύου NATURA 2000 

Η περιοχή του δικτύου Natura 2000 “Όρος Θρυπτής και γύρω περιοχή” - GR4320005, είναι χαρακτηρισμένη ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης για τους τύπους οικοτόπων και τα είδη χλωρίδας και πανίδας (πλην ορνιθοπανίδας) σύμφωνα με το ΦΕΚ 4432Β/15.12.2017

Άλλα χαρακτηριστικά 

Η ποιότητα και η σπουδαιότητα της περιοχής συνίσταται στην ποικιλία από καλά διατηρημένα οικοσυστήματα σε μια σχετικά μικρή έκταση, που δεν έχει εύκολη πρόσβαση. Οι πληθυσμοί των θηλαστικών στην περιοχή είναι σε εξαιρετική κατάσταση λόγω της γεωμορφολογίας της περιοχής, που προσφέρει άφθονα καταφύγια.

Η χλωρίδα της περιοχής είναι πλούσια σε κοινά και ενδημικά είδη τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη Θρυπτή έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 62 είδη ενδημικών φυτών της Κρήτης, ενώ η καμπανούλα της Ιεράπετρας (Campanula hierapetrae), ένα ενδημικό αμάραντο (Helichrysum doerfleri) και η επίσης ενδημική μινουάρτια (Minuartia wettsteinii) είναι είδη που βρίσκονται μόνο στη Θρυπτή. Το αγκάθι Eryngium amorginum φυτρώνει μόνο στο νησί της Αμοργού και το όρος Θρυπτή. Ακόμη, στην περιοχή διακρίνονται σπάνια και προστατευόμενα είδη χλωρίδας, όπως το ασιατικό κυδωνίαστρο (Cotoneaster nummularius), η ενδημική μαργαρίτα (Anthemis abrotanifolia) και η βραχόφιλη τουλίπα (Tulipa saxatilis), αλλά και οι ορχιδέες Barlia robertiana, Ophrys sphegodes subsp. cretensis, Orchis anatolica subsp. sitiaca, Ophrys sitiaca, Ophrys sphegodes subsp. cretensis και Ophrys basilissa, καθώς και το Limodorum abortivum. Στην περιοχή υπάρχει πευκοδάσος (Pinus brutia) με πολύ παλιά δέντρα, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου όμως κάηκε πριν από αρκετά χρόνια.

Η πανίδα της περιοχής είναι πλούσια σε ενδημικά ασπόνδυλα, όπως το σαλιγκάρι Albinaria sturanyi, το οποίο είναι και τοπικό ενδημικό. Η ερπετοπανίδα περιλαμβάνει δύο προστατευόμενα αμφίβια, τον κρητικό δενδροβάτραχο (Hyla arborea kretensis) και τον πράσινο φρύνο (Bufotes viridis), που αφθονούν στις πλαγιές της Θρυπτής. Οι νυχτερίδες Myotis myotis φωλιάζουν σε πολλά σπήλαια του βουνού. Ο κρητικός αγκαθοποντικός (Acomys cahirinus minous) και ο κρητικός δασοποντικός (Apodemus sylvaticus creticus) φωλιάζουν επίσης στις νότιες πλαγιές της Θρυπτής.

Η ποιότητα και σπουδαίοτητα της περιοχής έγκειτα στα καλά διατηρημένα οικοσυστήματα σε μια σχετικά μικρή έκταση, χωρίς εύκολη πρόσβαση. Η γεωμορφολογία της περιοχής προσφέρει μια πληθώρα καταφυγίων με συνέπεια την εξαιρετική κατάσταση των θηλαστικών της περιοχής. Η χλωρίδα της περιοχής είναι πλούσια σε κοινά και ενδημικά είδη με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στην περιοχή της Θρύπτης κατά αποκλειστικότητα συναντώνται η καμπανούλα της Ιεράπετρας (Campanula hierapetrae), ένα ενδημικό αμάραντο (Helichrysum doerfleri) και η επίσης ενδημική μινουάρτια (Minuartia wettsteinii). Επιπλέον, έχουν καταγραφεί 62 είδη ενδημικών φυτών της Κρήτης. Μόνο στο νησί της Αμοργού και το όρος Θρυπτή φυτρώνει το αγκάθι Eryngium amorginum. Αξιοσημείωτο είναι ότι στην περιοχή διακρίνονται σπάνια και προστατευόμενα είδη χλωρίδας, όπως το ασιατικό κυδωνίαστρο (Cotoneaster nummularius), η ενδημική μαργαρίτα (Anthemis abrotanifolia) και η βραχόφιλη τουλίπα (Tulipa saxatilis), αλλά και οι ορχιδέες Barlia robertiana, Ophrys sphegodes subsp. cretensis, Orchis anatolica subsp. sitiaca, Ophrys sitiaca, Ophrys sphegodes subsp. cretensis και Ophrys basilissa, καθώς και το Limodorum abortivum. Τέλος, στην περιοχή συναντάται το πευκοδάσος (Pinus brutia) 18. 

Το σαλιγκάρι Albinaria sturanyi, αποτελεί ένα από τα ενδημικά ασπόνδυλα που περιλαβάνονται στην πανίδα της περιοχής. Η ερπετοπανίδα περιλαβάνει δύο προστατευόμενα αμφίβια, τον κρητικό δενδροβάτραχο (Hyla arborea kretensis) και τον πράσινο φρύνο (Bufotes viridis). Ο κρητικός αγκαθοποντικός (Acomys cahirinus minous) και ο κρητικός δασοποντικός (Apodemus sylvaticus creticus) φωλιάζουν επίσης στις νότιες πλαγιές της Θρύπτης.